{"id":5723,"date":"2020-12-04T14:39:54","date_gmt":"2020-12-04T12:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rodriguezgallery.com\/?page_id=5723"},"modified":"2021-02-06T12:10:56","modified_gmt":"2021-02-06T10:10:56","slug":"michal-martychowiec-tears-of-iblis","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/rodriguezgallery.com\/pl\/michal-martychowiec-tears-of-iblis\/","title":{"rendered":"(English) Michal Martychowiec – Tears of Iblis"},"content":{"rendered":"
<\/span>
\nMichal Martychowiec<\/strong>
\nTears of Iblis. All that is solid melts into air.<\/strong><\/em><\/h6>\n
Przecie\u017c w \u015bwiecie stworzonym nie istnieje nic, co kiedy\u015b nie b\u0119dzie musia\u0142o zgin\u0105\u0107. Nie tylko to, co w ka\u017cdej chwili ginie i popada w zapomnienie, codzienny potok marnotrawionych drobnych gest\u00f3w, ulotnych wra\u017ce\u0144, my\u015bli zajmuj\u0105cych umys\u0142 przez mgnienie oka, wytartych s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych nie obejmuj\u0105 ani lito\u015bciwa pami\u0119\u0107, ani archiwum odkupienia; tak\u017ce dzie\u0142a sztuki i intelektu, owoce d\u0142ugotrwa\u0142ej, cierpliwej pracy, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej niechybnie znikn\u0105. To nad t\u0105 w\u0142a\u015bnie nieokre\u015blon\u0105 mas\u0105, nad bezkszta\u0142tnym i bezkresnym chaosem tego, co si\u0119 zatraca, wed\u0142ug tradycji islamskiej p\u0142acze nieustannie Iblis \u2013 anio\u0142, kt\u00f3rego wzrok zwr\u00f3cony jest wy\u0142\u0105cznie na dzie\u0142o stworzenia.\"<\/p>\n

<\/span><\/i>Giorgio Agamben, Stworzenie i zbawienie <\/i>z tomu Nago\u015b\u0107\u00a0<\/span><\/i><\/h6>\n

Jednym z powracaj\u0105cych element\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Micha\u0142a Martychowca, a tak\u017ce tej wystawy, jest szklany kryszta\u0142, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 po raz pierwszy w projekcie Sous les pav\u00e9s, la plage! \/ (Pod brukiem le\u017cy pla\u017ca!)<\/i>. Tytu\u0142 w oczywisty spos\u00f3b nawi\u0105zuje do has\u0142a protest\u00f3w studenckich w 1968 roku we Francji (by\u0142 to jeden ze slogan\u00f3w tych protest\u00f3w): \u201ePod brukiem le\u017cy pla\u017ca\". Je\u017celi bruk mia\u0142 symbolizowa\u0107 miasto oraz wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 cywilizacj\u0119, to piasek mia\u0142 by\u0142 symbolem natury i wolno\u015bci. W obr\u0119bie tej narracji, kryszta\u0142y zast\u0119puj\u0105 piasek, zbli\u017caj\u0105c nas do wsp\u00f3\u0142czesnej estetyki, w kt\u00f3rej to, co \"rzeczywiste\", jest niedozwolone i mo\u017ce zosta\u0107 zast\u0105pione czym\u015b doskonalszym, np. piasek szk\u0142em - z kt\u00f3rego akurat jest zrobiony.<\/p>\n

<\/span>Rok 1968 by\u0142 prze\u0142omowym momentem w historii, jednak ruchom walcz\u0105cym o prawa obywatelskie nie uda\u0142o si\u0119 zapobiec p\u00f3\u017aniejszemu rozwojowi neoliberalnych polityk na ca\u0142ym \u015bwiecie, co doprowadzi\u0142o do koncentracji bogactwa, os\u0142abienia klasy \u015bredniej i klasy pracuj\u0105cej, a mo\u017ce nawet do wzrostu popularno\u015bci pogl\u0105d\u00f3w prawicowych we wsp\u00f3\u0142czesnej populacji. Maj\u0105c na uwadze powy\u017csze, kryszta\u0142 u Martychowca sta\u0142 si\u0119 reprezentacj\u0105 w\u0142a\u015bnie takiego \u201enew age\u201d. W krajobrazie neoliberalnym wolno\u015b\u0107 pozostaje jedynie atrakcyjn\u0105 iluzj\u0105 tego, czym faktycznie jest. Jest to \u015bwiat, w kt\u00f3rym wolno\u015b\u0107 nie jest wyra\u017cana poprzez my\u015bli i czyny, tylko przez konsumpcj\u0119.<\/p>\n

<\/span>Przyjrzyjmy si\u0119 pracom artysty w tym kontek\u015bcie: \u201ewita\u201d nas d\u0142o\u0144, kusz\u0105co podaj\u0105ca gar\u015b\u0107 kryszta\u0142\u00f3w. Obok tej pracy znajduje si\u0119 neon z napisem: What is left to us? \/ (Co nam pozostaje?). <\/i>Ta praca, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 neon\u00f3w Martychowca, sta\u0142a si\u0119 tytu\u0142owym bytem ca\u0142ej wystawy, odbijaj\u0105c si\u0119 echem w g\u0142owach zwiedzaj\u0105cych po obejrzeniu ka\u017cdej kolejnej pracy.<\/p>\n

<\/span>Co nam pozosta\u0142o? Zaakceptowa\u0107 sztuczne i zimne pi\u0119kno tego szklanego b\u0142ysku, popadaj\u0105c jednocze\u015bnie w pasywno\u015b\u0107 i apati\u0119? A mo\u017ce...?<\/p>\n

<\/span>W centrum wystawy stoi p\u0142yta chodnikowa z du\u017cym kryszta\u0142em umieszczonym w jej g\u00f3rnym brzegu. Arte povera <\/i>to seria rze\u017ab wykonanych przy u\u017cyciu p\u0142yt chodnikowych (stanowi\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesny substytut bruku) i kryszta\u0142\u00f3w. Co ciekawe, ruch artystyczny sztuki ubogiej - arte povera - rozwija\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej w tym samym czasie co ruch walki o prawa obywatelskie, mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce maj\u0105 ze sob\u0105 troch\u0119 wsp\u00f3lnego pod wzgl\u0119dem politycznych implikacji. Z jednej strony, tytu\u0142 mo\u017cna odczytywa\u0107 dos\u0142ownie, jako \u017ce praca ta jest \u201ebiedna\u201d pod wzgl\u0119dem warto\u015bci materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych zosta\u0142a wykonana (szk\u0142o i beton). Lecz jednocze\u015bnie,\u00a0<\/span>po\u0142yskuj\u0105cy kryszta\u0142 przyci\u0105ga nasz wzrok, chocia\u017c mo\u017cna by zapyta\u0107: dlaczego te \u201eubogie\u201d i pospolite materia\u0142y tak nas poci\u0105gaj\u0105? Prace te mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 widzom jako osobiste lustra, kwestionuj\u0105ce nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kondycj\u0119 w spos\u00f3b typowy dla Martychowca. Widz m\u00f3g\u0142by mie\u0107 problem z odpowiedzi\u0105 na pytanie, dlaczego te prace przyci\u0105gaj\u0105. Czy to sztuka jest \u201ebiedna\u201d? A mo\u017ce nasze \u017cycie takie si\u0119 sta\u0142o? A je\u015bli tak, to co nam w takim razie pozostaje?<\/p>\n

<\/span>W pracy Sous les pav\u00e9s, la plage!\/ (Pod brukiem le\u017cy pla\u017ca!) (1989), <\/i>widzimy zdj\u0119cie cz\u0119\u015bciowo zakryte warstw\u0105 kryszta\u0142\u00f3w. Jest to znajomy wizerunek anonimowego buntownika z placu Tiananmen (\"Tank Man\"), kt\u00f3ry zagrodzi\u0142 drog\u0119 czo\u0142gom wyje\u017cd\u017caj\u0105cym z placu 5 czerwca 1989 roku, nast\u0119pnego dnia po st\u0142umieniu przez wojsko protest\u00f3w na Placu Tiananmen. Artysta wykorzystuje historyczne zdj\u0119cie jako reprezentacj\u0119 nieustaj\u0105cej walki mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 jednostki a si\u0142\u0105 systemu. W ten spos\u00f3b, zdarzenia z 1968 roku we Francji staj\u0105 si\u0119 symboliczn\u0105 reprezentacj\u0105 czego\u015b bardziej uniwersalnego, stale powtarzaj\u0105cego si\u0119 w historii.<\/p>\n

<\/span>Kolejna podobna gablota, w g\u0142\u0119bi galerii, jest otwarta na o\u015bcie\u017c, z 40.000 kryszta\u0142\u00f3w rozsypanych pod ni\u0105 na pod\u0142odze. Widzimy zdj\u0119cie osoby protestuj\u0105cej przeciwko Wojnie w Wietnamie, wk\u0142adaj\u0105cej kwiat go\u017adzika do lufy karabinu M14 trzymanego przez \u017co\u0142nierza 503 batalionu policji w Waszyngtonie w 1967 roku - zdj\u0119cie, kt\u00f3re da\u0142o pocz\u0105tek s\u0142ynnej frazie \u201eflower power\u201d.<\/p>\n

<\/span>Obie te prace mog\u0105 by\u0107 prezentowane dwojako. Zamkni\u0119ta praca, w kt\u00f3rej warstwa kryszta\u0142\u00f3w cenzuruje niejako historycznie wywrotowe dzia\u0142ania, jest niewygodne dla w\u0142adzy, kt\u00f3ra wola\u0142yby, aby popad\u0142o w zapomnienie. Czy nie by\u0142oby lepiej po prostu podda\u0107 si\u0119 i konsumowa\u0107 to zimne, \u201emartwe\u201d pi\u0119kno kryszta\u0142u? W ko\u0144cu, je\u015bli zosta\u0142y spe\u0142nione nasze potrzeby konsumpcyjne, to nie potrzeba nam nic wi\u0119cej, czy\u017c nie? Osoby posiadaj\u0105ce klucze do tych gablot maj\u0105 alternatywne wyj\u015bcie. Mog\u0105 je otworzy\u0107, pozwoli\u0107 kryszta\u0142om wysypa\u0107 si\u0119 na pod\u0142og\u0119, tworz\u0105c tym samym nieco odmienne mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

<\/span>W\u0105skie przej\u015bcie o\u015bwietlone b\u0142\u0119kitnym \u015bwiat\u0142em neonu All is history \/ (Wszystko to historia)<\/i>, daje nam dost\u0119p do przestrzeni w g\u0142\u0119bi, gdzie zaprezentowano obszar przypominaj\u0105cy plac budowy, czy te\u017c mo\u017ce ruiny, pokryty piaskiem i p\u0142ytami chodnikowymi, z projekcj\u0105 w tle.<\/p>\n

<\/span>Film The fire and the rose are one \/ (Ogie\u0144 i r\u00f3\u017ca stanowi\u0105 jedno) <\/i>jest cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu filmowego autorstwa Martychowca, kt\u00f3ry eksploruje i konstruuje bie\u017c\u0105c\u0105 reinterpretacj\u0119 historii, przy u\u017cyciu symbolicznych miejsc, ram historiograficznych, ideologii historycznych, politycznych i socjologicznych, a tak\u017ce rozmaitych relikt\u00f3w kultury. Film zbudowano z dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych narracji. Jedna z nich to tekst T. S. Eliota pt. Four Quartets \/ (Cztery Kwartety)<\/i>, sugeruj\u0105cy - na wielu poziomach - sposoby odczytywania cz\u0119\u015bci wizualnej, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy miejsca o historycznym znaczeniu: by\u0142y projekt budownictwa komunalnego w Pruitt-Igoe w St. Louis (obrazuj\u0105cy problematyk\u0119 planowania urbanistycznego i spo\u0142ecznego), ruiny greckiej wioski Levissi na tureckim wybrze\u017cu (problematyka planowania rasowego), a tak\u017ce miasto Ordos w Mongolii Wewn\u0119trznej, jako punkt \u015brodkowy pomi\u0119dzy pierwszymi dwoma. Te trzy lokalizacje to symboliczne, historyczne ruiny, a ka\u017cda z nich sk\u0142ania do spojrzenia na nasze wsp\u00f3\u0142czesne okoliczno\u015bci z nowej perspektywy.\u00a0<\/span><\/h6>\n

Tears of Iblis \/ (\u0141zy Iblisa) <\/i>to jeden z trzech cykl\u00f3w wystaw kuratorowanych przez Micha\u0142a Martychowca z udzia\u0142em jego w\u0142asnych prac. Ka\u017cdy z trzech cykl\u00f3w odnosi si\u0119 do konkretnego okresu historii: What remains the poets provide \/ (Co si\u0119 ostaje, ustanawiaj\u0105 poeci) <\/i>skupia si\u0119 na romantyzmie i ponownie ustanawia pewne aspekty zarzucone w nowoczesnym dyskursie. Tears of Iblis \/ (\u0141zy Iblisa) <\/i>bezpo\u015brednio odnosi si\u0119 do dyskursu po nowoczesno\u015bci i po zniszczeniu Ikony, eksploruj\u0105c rozw\u00f3j kulturowy modernistycznego Zachodu oraz podobne procesy w Chinach po rewolucji kulturowej. Za pomoc\u0105 cyklu Journey to the West \/ (Wyprawa na Zach\u00f3d) <\/i>artysta prezentuje skomplikowany system, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Rozmaite elementy symboliczne, takie jak panda, kr\u00f3lik Josephine, rozbite szk\u0142o czy szklane kryszta\u0142ki, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na kosmos, kt\u00f3ry toczy si\u0119 r\u00f3wnolegle do naszego w\u0142asnego, wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. I w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b wszystkie prace Martychowca posiadaj\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzenione przes\u0142anie polityczne.\u00a0<\/span><\/h6>\n
<\/h6>\n
<\/h6>\n
Projekt dofinansowany z bud\u017cetu Miasta Poznania<\/h6>\n
\u00a0<\/em><\/h6>\n<\/div><\/div><\/div>
<\/span><\/h6>\n