{"id":6136,"date":"2021-12-14T19:52:01","date_gmt":"2021-12-14T17:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/rodriguezgallery.com\/?page_id=6136"},"modified":"2022-02-04T18:21:13","modified_gmt":"2022-02-04T16:21:13","slug":"by-eukaryotes-bosacki-smandek","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/rodriguezgallery.com\/pl\/by-eukaryotes-bosacki-smandek\/","title":{"rendered":"(English) By Eukaryotes – Bosacki Smandek"},"content":{"rendered":"
<\/span>
\nPiotr Bosacki \u00a0| \u00a0Micha\u0142 Smandek<\/strong>
\nBy eukaryotes<\/em>
\n03.12.2021 - 05.02.2022<\/h6>\n
Plaster pszczeli i jawajski mech<\/strong><\/h6>\n
Powiedzia\u0142em: \u201eIm intensywniej m\u00f3wi\u0142em o plastrze pszczelim, tym Bosackiego co\u015b od niego\u00a0odwodzi\u0142o. A mianowicie\", powiedzia\u0142em, \u201emech jawajski\u201d. \u201eOsobliwe\u201d, powiedzia\u0142em, \u201ea m\u00f3wi\u0119 teraz\u00a0o pewnej b\u0142ahostce, kt\u00f3ra jednak stanowi pewien fenomen: w chwili, kiedy ja zaczyna\u0142em m\u00f3wi\u0107 o\u00a0plastrze pszczelim, Bosacki zaczyna\u0142 m\u00f3wi\u0107 o mchu jawajskim. Bosackiego, im bardziej mnie zaprz\u0105ta\u0142\u00a0plaster pszczeli, z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105 coraz bardziej zaprz\u0105ta\u0142 mech jawajski. Ja m\u00f3wi\u0142em o plastrze, a on\u00a0m\u00f3wi\u0142 o mchu\u201d. Bosacki powiedzia\u0142: \u201ePrzez ca\u0142y czas my\u015bla\u0142em: \u00abmusisz m\u00f3wi\u0107 o plastrze pszczelim\u00bb,\u00a0ale m\u00f3wi\u0142em o mchu jawajskim\u201d. Powiedzia\u0142em: \u201eA ja m\u00f3wi\u0142em o plastrze pszczelim, nie za\u015b o mchu\u00a0jawajskim, o czym bowiem ja mia\u0142em m\u00f3wi\u0107 tego dnia, je\u015bli nie o plastrze pszczelim! Naturalnie\u00a0mog\u0142em my\u015ble\u0107 wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim! A Bosacki my\u015bla\u0142 wy\u0142\u0105cznie o mchu jawajskim!\u00a0Podobnie jak mnie coraz bardziej i bardziej zaprz\u0105ta\u0142a my\u015bl o plastrze pszczelim, Bosacki by\u0142 coraz\u00a0bardziej i bardziej zaprz\u0105tni\u0119ty mchem jawajskim, a w stopniu, w kt\u00f3rym mnie, m\u00f3wi\u0105cego o plastrze\u00a0pszczelim, irytowa\u0142 Bosacki, m\u00f3wi\u0105cy o mchu jawajskim, Bosackiego, m\u00f3wi\u0105cego o mchu jawajskim,\u00a0irytowa\u0142em ja, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142em wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim. Potworna irytacja!\u201d, powiedzia\u0142em.\u00a0\u201eS\u0142ysza\u0142em, jak Bosacki co chwila w\u0142\u0105cza si\u0119 w moje nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 gadanie o plastrze pszczelim,\u00a0komentuj\u0105c mech jawajski. To by\u0142o niewiarygodnie osobliwe\u201d, powiedzia\u0142em, \u201e\u017ce w miar\u0119 up\u0142ywu\u00a0czasu ja coraz wi\u0119cej m\u00f3wi\u0142em wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim i wy\u0142\u0105cznie o plastrach pszczelich, a\u00a0Bosacki wy\u0142\u0105cznie o mchu jawajskim. Bosacki m\u00f3wi\u0142 coraz g\u0142o\u015bniej o mchu jawajskim, a ja coraz g\u0142o\u015bniej\u00a0o plastrze pszczelim. G\u0142o\u015bno, z jednakow\u0105 g\u0142o\u015bno\u015bci\u0105, jednocze\u015bnie z jednakow\u0105 g\u0142o\u015bno\u015bci\u0105 m\u00f3wili\u015bmy\u00a0obaj, Bosacki o niesamowitym mchu jawajskim, ja o niesamowitym plastrze pszczelim. Potem za\u015b\u201d,\u00a0powiedzia\u0142em, \u201enast\u0105pi\u0142 taki moment, kiedy obaj m\u00f3wili\u015bmy wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim, a potem\u00a0taki, gdy mowa by\u0142a wy\u0142\u0105cznie o mchu jawajskim. Podczas jednak kiedy tak obaj m\u00f3wili\u015bmy o mchu\u00a0jawajskim, ja my\u015bla\u0142em wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim, a kiedy\u015bmy m\u00f3wili o plastrze pszczelim, Bosacki\u00a0my\u015bla\u0142 wy\u0142\u0105cznie o mchu jawajskim. Na zmian\u0119 m\u00f3wili\u015bmy wi\u0119c o plastrze pszczelim, podczas gdy\u00a0Bosacki my\u015bla\u0142 wy\u0142\u0105cznie o mchu jawajskim, i o mchach jawajskich, gdy tymczasem ja by\u0142em my\u015blami\u00a0przy plastrach pszczelich. Przeze mnie o plastrze, przez Bosackiego o mchu. Kiedy m\u00f3wili\u015bmy o plastrze\u00a0pszczelim, ja my\u015bla\u0142em, \u017ce Bosacki chce m\u00f3wi\u0107 o mchu jawajskim, a kiedy\u015bmy m\u00f3wili o mchu jawajskim,\u00a0ja chcia\u0142em m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105cznie o plastrze pszczelim. \u201eJa\u201d, powiedzia\u0142 Bosacki, \u201echcia\u0142em m\u00f3wi\u0107 o tym\u00a0mchu jawajskim w por\u00f3wnaniu z mchem l\u0105dowym, kt\u00f3ry widzia\u0142em kiedy\u015b w lesie, o por\u00f3wnaniu\u00a0mi\u0119dzy mchami jawajskimi a naszymi, o r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy mchem jawajskim a naszym\u201d. Powiedzia\u0142em:\u00a0\u201eJa naturalnie by\u0142em ca\u0142kowicie ow\u0142adni\u0119ty plastrem pszczelim, ale Bosacki w r\u00f3wnie naturalny spos\u00f3b\u00a0nie by\u0142 ow\u0142adni\u0119ty mchem jawajskim!\u201d, powiedzia\u0142em. \u201eKiedy\u015bmy m\u00f3wili o mchu jawajskim\u201d,\u00a0powiedzia\u0142 Bosacki, \u201eto Smandek bez przerwy wykrzykiwa\u0142 Wysokie koszty! albo Niesamowite koszty!,\u00a0podczas gdy ja, kiedy m\u00f3wili\u015bmy o plastrze pszczelim, nieustannie wypowiada\u0142em takie s\u0142owa, jak\u00a0akwarystyka, akwarium, obserwacja, rokietowate\u201d. \u201eW istocie jednak\u201d, powiedzia\u0142em, \u201etego dnia,\u00a0niezale\u017cnie od tego, o czym m\u00f3wili\u015bmy, i tak m\u00f3wili\u015bmy wy\u0142\u0105cznie o wystawie\u201d.<\/h6>\n
Micha\u0142 Smandek<\/h6>\n
(inspirowane fragmentem \"Zaburzenia\" Thomasa Bernharda w przek\u0142adzie S\u0142awy Lisieckiej)<\/h6>\n
By eukaryotes<\/strong><\/h6>\n
Arty\u015bci w swych kontaktach zawodowych du\u017co \u017cartuj\u0105. Na pewno cz\u0119\u015bciej ni\u017c prawnicy. (Nawiasem\u00a0m\u00f3wi\u0105c, jest to ciekawy temat potencjalnych bada\u0144 statystycznych w zakresie nauk o sztuce). Wynika\u00a0to chyba z faktu, \u017ce zazwyczaj trudno powiedzie\u0107, co jest meritum zjawiska artystycznego. Je\u015bli wi\u0119c\u00a0kto\u015b uprawia zaw\u00f3d artysty, czyli zaw\u00f3d o nieokre\u015blonym meritum, to si\u0142\u0105 rzeczy wiele ma to\u00a0wsp\u00f3lnego z \u017cartem.
\nWystawa nasza mia\u0142a pocz\u0105tkowo mie\u0107 tytu\u0142 \u201eGlony i pszcz\u00f3\u0142ki\u201d (tak sobie \u017cartowali\u015bmy), poniewa\u017c\u00a0Smandek zrobi\u0142 obiekty zwi\u0105zane z ulami, a ja zrobi\u0142em obiekty zwi\u0105zane z ro\u015blinno\u015bci\u0105 akwariow\u0105.\u00a0Oczywi\u015bcie nie mogli\u015bmy da\u0107 takiego tytu\u0142u, poniewa\u017c brzmia\u0142by zanadto infantylnie. Do tego m\u00f3g\u0142by\u00a0kto\u015b pomy\u015ble\u0107, \u017ce pszczo\u0142y i ro\u015bliny wodne stanowi\u0105 meritum naszych prac, a tego by\u015bmy nie chcieli ze\u00a0wzgl\u0119du na domy\u015bln\u0105 nieokre\u015blono\u015b\u0107 sensu dzie\u0142a.
\nNie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wytwory prezentowane na wystawie s\u0105 dzie\u0142em pszcz\u00f3\u0142, ro\u015blin i nas\u00a0(ludzi). Szukali\u015bmy wi\u0119c wsp\u00f3lnej nazwy dla tych trzech g\u0142\u00f3wnych grup wykonawczych. Termin\u00a0Eukarioty jest tu idealny. Eukarioty (j\u0105drowce) to domena obejmuj\u0105ca ro\u015bliny i zwierz\u0119ta, a wi\u0119c:\u00a0pszczo\u0142y, mech jawajski, glony nitkowate, moczark\u0119 kanadyjsk\u0105 i homo sapiens. St\u0105d tytu\u0142 By\u00a0eukaryotes.
\nW zwi\u0105zku z powy\u017cszym przeci\u0119tnemu bywalcowi wernisa\u017cy (kt\u00f3ry z jakiego\u015b powodu poczuwa\u0142by\u00a0si\u0119 do obowi\u0105zku refleksji teoretycznej) przysz\u0142yby na my\u015bl w\u0105tki ekologiczne, albo nawet\u00a0posthumanistyczne: na przyk\u0142ad koncepcja pokrewie\u0144stwa i wsp\u00f3lnoty wszystkich istot; dalej w\u0105tek\u00a0odrzucenia perspektywy antropocentrycznej, i w konsekwencji, w\u0105tek odrzucenia hierarchii mi\u0119dzy\u00a0cz\u0142owiekiem, pszczo\u0142\u0105 i glonem.
\nPowiem kr\u00f3tko, nadaj\u0105c wystawie tytu\u0142 By eukaryotes, nadal raczej \u017cartowali\u015bmy, ni\u017c zg\u0142\u0119biali\u015bmy\u00a0tajemnice posthumanizmu (je\u015bli mia\u0142bym wybiera\u0107 mi\u0119dzy tymi dwoma mo\u017cliwo\u015bciami). W tym \u017carcie\u00a0chodzi o to, \u017ce zrobili\u015bmy wystaw\u0119 razem z pszczo\u0142ami i ro\u015blinami wodnymi. Koniec. Nic wi\u0119cej tam nie\u00a0ma. I mo\u017ce dobrze, poniewa\u017c do koncepcji posthumanistycznych mam pewien dystans.
\nDla przyk\u0142adu, (g\u0142oszona przez cz\u0142owieka) koncepcja odrzucenia perspektywy antropocentrycznej,\u00a0sk\u0105din\u0105d bardzo pi\u0119kna w swej mitycznej utopii (chocia\u017cby dlatego, \u017ce poszerza \u015bwiadomo\u015b\u0107\u00a0ekologiczn\u0105 i horyzonty nauk przyrodniczych), robi wra\u017cenie filozoficznego greenwashingu. (Przy czym\u00a0m\u00f3wi\u0105c \u201efilozoficzny\u201d, jeste\u015bmy \u0142askawi, poniewa\u017c w istocie nie jest on filozoficzny, lecz\u00a0nomenklaturowy). Wystarczy tylko troch\u0119 sceptycyzmu, by pomy\u015ble\u0107: Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry deklaruje, \u017ce\u00a0\u201erezygnuje z perspektywy cz\u0142owieczej\u201d, jest jak ten sadownik, kt\u00f3ry prowadz\u0105c sw\u0105 \u201epolityk\u0119\u00a0sadownicz\u0105\u201d, wytru\u0142 prawie wszystkie drzewa, po czym og\u0142asza swe wsp\u00f3\u0142czucie dla wszystkich ro\u015blin,\u00a0i m\u00f3wi, \u017ce warto by spojrze\u0107 na spraw\u0119 spoza perspektywy \u201esadownictwa\u201d. W imi\u0119 nowego otwarcia\u00a0zmienia nazw\u0119 swego skompromitowanego przedsi\u0119biorstwa z \u201esadownictwo\u201d na\u00a0\u201epostsadownictwo\u201d. Dodatkowo zapada na schizofreni\u0119, by sam m\u00f3c wierzy\u0107 w to, \u017ce dzi\u0119ki \u201eodnowie\u00a0poj\u0119\u0107\u201d, ju\u017c przysz\u0142ego lata, jako postsadownik, cieszy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie plonami, jakich dot\u0105d nie widziano.\u00a0(Przy czym uwaga o schizofrenii to punkt widzenia zewn\u0119trznego obserwatora, kt\u00f3ry nie rozumie, \u017ce\u00a0to nie nazwy si\u0119 zmieni\u0142y, tylko istota rzeczywisto\u015bci. W gruncie rzeczy te\u017c nie mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o\u00a0zmianie nazwy, poniewa\u017c \u201esadownictwo\u201d ju\u017c nie istnieje. Nie mo\u017cna zmieni\u0107 nazwy czego\u015b, czego nie\u00a0ma).
\nKiedy przychodzi do mnie posthumanista i opowiada, o \u201eperspektywie pozaludzkiej\u201d, zastanawiam\u00a0si\u0119 zawsze, czym on si\u0119 w\u0142a\u015bciwie r\u00f3\u017cni od chrze\u015bcija\u0144skich kap\u0142an\u00f3w, g\u0142osz\u0105cych \u201ekr\u00f3lestwo nie z tego\u00a0\u015bwiata\u201d. (To naprawd\u0119 ciekawe \u0107wiczenie antropologiczne z dzia\u0142u Mistycyzm). W kwestii\u00a0\u201epozaludzkich perspektyw\u201d, stoj\u0119 na stanowisku tradycyjnie pozytywistycznym. Wszystko (ka\u017cde\u00a0zjawisko psychiczne) idzie przez m\u00f3zg ludzki, m\u00f3wi\u0105c szerzej, przez cia\u0142o. I nawet je\u015bli dzi\u0119ki jakim\u015b\u00a0geometrycznym kalkulacjom uznamy cia\u0142o za niesko\u0144czenie rozci\u0105g\u0142e, to tym bardziej ka\u017cde zjawisko\u00a0psychiczne (nawet najdziwniejsze) b\u0119dzie zjawiskiem psychiki ludzkiej. (Starzy kabali\u015bci m\u00f3wili:\u00a0Cz\u0142owiek sk\u0142ada si\u0119 z wszystkich rzeczy).
\nSytuacja, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek twierdzi, \u017ce jest reprezentantem jakiej\u015b \u201eperspektywy pozaludzkiej\u201d, jest\u00a0analogiczna z sytuacj\u0105 nast\u0119puj\u0105c\u0105: Wypuszczamy z drukarki kartk\u0119, na kt\u00f3rej napisane jest: \u201eTen\u00a0wydruk nie pochodzi z drukarki\u201d. Tylko ludzie naiwni (albo ci, kt\u00f3rzy bardzo chc\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 rewelacji)\u00a0uwierz\u0105 w tre\u015b\u0107 napisu.
\nDalej kwestia zniesienia hierarchii mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a reszt\u0105 byt\u00f3w. Mit r\u00f3wno\u015bci powszechnej\u00a0jest pi\u0119kny w swej utopii, ale nie nadaje si\u0119 do zastosowa\u0144. W najlepszym wypadku nale\u017cy raczej do\u00a0kryptomistycznej poezji \u017cyczeniowej. Do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce organizm lub uk\u0142ad (fizyczny, biologiczny,\u00a0spo\u0142eczny) niehierarchiczny, to koncepcja wewn\u0119trznie sprzeczna. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 Uk\u0142ad\u00a0S\u0142oneczny bez hierarchii. Gdyby\u015bmy (jakim\u015b cudem) znie\u015bli hierarchi\u0119 (np. grawitacyjn\u0105) w naszym\u00a0Uk\u0142adzie, zacz\u0119liby\u015bmy tego \u017ca\u0142owa\u0107 po o\u015bmiu minutach.
\nTen tekst nie wszystkim si\u0119 musi podoba\u0107, ale, prosz\u0119 mi wierzy\u0107, jest ca\u0142kowicie szczery. T\u0119\u00a0szczero\u015b\u0107 stosuj\u0119 dla dobra nauk\u00a0o sztuce. Im szczersze b\u0119d\u0105 wypowiedzi artyst\u00f3w, tym celniejsza b\u0119dzie antropologia tw\u00f3rczo\u015bci.<\/h6>\n
Piotr Bosacki<\/h6>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/p>\n